Saint Nektarius (St Nectarios) of Aigine Island, Greece (+1920) – November 9



St Nektarius of Aigine Island, Greece (+1920)

Saint Nektarius (St Nektarios)

of Aigine Island, Greece (+1920)

November 9



Saint Nektarius, the great wonderworker of modern times, was born Anastasius Kephalas in Selebria, Thrace on October 1, 1846.

Since his family was poor, Anastasius went to Constantinople when he was fourteen in order to find work. Although he had no money, he asked the captain of a boat to take him. The captain told him to take a walk and then come back. Anastasius understood, and sadly walked away.

The captain gave the order to start the engines, but nothing happened. After several unsuccessful attempts, he looked up into the eyes of Anastasius who stood on the dock. Taking pity on the boy, the captain told him to come aboard. Immediately, the engines started and the boat began to move.

Anastasius found a job with a tobacco merchant in Constantinople, who did not pay him very much. In his desire to share useful information with others, Anastasius wrote down short maxims from spiritual books on the paper bags and packages of the tobacco shop. The customers would read them out of curiosity, and might perhaps derive some benefit from them.

The boy went about barefoot and in ragged clothing, but he trusted in God. Seeing that the merchant received many letters, Anastasius also wanted to write a letter. To whom could he write? Not to his parents, because there were no mail deliveries to his village. Not to his friends, because he had none. Therefore, he decided to write to Christ to tell Him of his needs.

“My little Christ,” he wrote. “I do not have an apron or shoes. You send them to me. You know how much I love you.”

Anastasius sealed the letter and wrote on the outside: “To the Lord Jesus Christ in Heaven.” On his way to mail the letter, he ran into the man who owned a shop opposite the one in which he worked. The man asked him where he was going, and Anastasius whispered something in reply. Seeing the letter in his hands, the man offered to mail it for him, since he was on his way to the post office.

The merchant put the letter in his pocket and assured Anastasius that he would mail it with his own letters. The boy returned to the tobacco shop, filled with happiness. When he took the letter from his pocket to mail it, the merchant happened to notice the address. Astonished and curious, the man could not resist opening the letter to read it. Touched by the boy’s simple faith, the merchant placed some money in an envelope and sent it to him anonymously. Anastasius was filled with joy, and he gave thanks to God.

A few days later, seeing Anastasius dressed somewhat better than usual, his employer thought he had stolen money from him and began to beat him. Anastasius cried out, “I have never stolen anything. My little Christ sent me the money.”

Hearing the commotion, the other merchant came and took the tobacco seller aside and explained the situation to him.

When he was still a young man, Anastasius made a pilgrimage to the Holy Land. During the voyage, the ship was in danger of sinking in a storm. Anastasius looked at the raging sea, and then at the captain. He went and stood beside the captain and took the helm, praying for God to save them. Then he took off the cross his grandmother had given him (containing a piece of the Cross of Christ) and tied it to his belt. Leaning over the side, he dipped the cross into the water three times and commanded the sea, “Silence! Be still.” At once, the wind died down and the sea became calm.

Anastasius was saddened, however, because his cross had fallen into the sea and was lost. As the boat sailed on, sounds of knocking seemed to come from the hull below the water line. When the ship docked, the young man got off and started to walk away.

Suddenly, the captain began shouting, “Kephalas, Kephalas, come back here.” The captain had ordered some men into a small boat to examine the hull in order to discover the source of the knocking, and they discovered the cross stuck to the hull. Anastasius was elated to receive his “Treasure,” and always wore it from that time forward. There is a photograph taken many years later, showing the saint in his monastic skufia. The cross is clearly visible in the photo.

On November 7, 1875, Anastasius received monastic tonsure at the Nea Moni Monastery on Chios, and the new name Lazarus. Two years later, he was ordained a deacon. On that occasion, his name was changed to Nektarius.

Later, when he was a priest, Father Nektarius left Chios and went to Egypt. There he was elected Metropolitan of Pentapolis. Some of his colleagues became jealous of him because of his great virtues, because of his inspiring sermons, and because of everything else which distinguished Saint Nektarius from them.

Other Metropolitans and bishops of the Patriarchate of Alexandria became filled with malice toward the saint, so they told Patriarch Sophronius that Nektarius was plotting to become patriarch himself. They told the patriarch that the Metropolitan of Pentapolis merely made an outward show of piety in order to win favor with the people. So the patriarch and his synod removed Saint Nektarius from his See. Patriarch Sophronius wrote an ambiguous letter of suspension which provoked scandal and speculation about the true reasons for the saint’s removal from his position.

Saint Nektarius was not deposed from his rank, however. He was still allowed to function as a bishop. If anyone invited him to perform a wedding or a baptism he could do so, as long as he obtained permission from the local bishop.

Saint Nektarius bore his trials with great patience, but those who loved him began to demand to know why he had been removed. Seeing that this was causing a disturbance in the Church of Alexandria, he decided to go to Greece. He arrived in Athens to find that false rumors about him had already reached that city. His letter of suspension said only that he had been removed “for reasons known to the Patriarchate,” and so all the slanders about him were believed.

Since the state and ecclesiastical authorities would not give him a position, the former Metropolitan was left with no means of support, and no place to live. Every day he went to the Minister of Religion asking for assistance. They soon tired of him and began to mistreat him.

One day, as he was leaving the Minister’s office, Saint Nektarius met a friend whom he had known in Egypt. Surprised to find the beloved bishop in such a condition, the man spoke to the Minister of Religion and Education and asked that something be found for him. So, Saint Nektarius was appointed to be a humble preacher in the diocese of Vitineia and Euboea. The saint did not regard this as humiliating for him, even though a simple monk could have filled that position. He went to Euboea to preach in the churches, eagerly embracing his duties.

Yet even here, the rumors of scandal followed him. Sometimes, while he was preaching, people began to laugh and whisper. Therefore, the blameless one resigned his position and returned to Athens. By then some people had begun to realize that the rumors were untrue, because they saw nothing in his life or conversation to suggest that he was guilty of anything. With their help and influence, Saint Nectarius was appointed Director of the Rizarios Seminary in Athens on March 8, 1894. He was to remain in that position until December of 1908.

The saint celebrated the services in the seminary church, taught the students, and wrote several edifying and useful books. Since he was a quiet man, Saint Nektarius did not care for the noise and bustle of Athens. He wanted to retire somewhere where he could pray. On the island of Aegina he found an abandoned monastery dedicated to the Holy Trinity, which he began to repair with his own hands.

He gathered a community of nuns, appointing the blind nun Xenia as abbess, while he himself served as Father Confessor. Since he had a gift for spiritual direction, many people came to Aegina to confess to him. Eventually, the community grew to thirty nuns. He used to tell them, “I am building a lighthouse for you, and God shall put a light in it that will shine forth to the world. Many will see this light and come to Aegina.” They did not understand what he was telling them, that he himself would be that beacon, and that people would come there to venerate his holy relics.

On September 20, 1920 the nun Euphemia brought an old man in black robes, who was obviously in pain, to the Aretaieion Hospital in Athens. This was a state hospital for the poor. The intern asked the nun for information about the patient.

“Is he a monk?” he asked.

“No, he is a bishop.”

The intern laughed and said, “Stop joking and tell me his name, Mother, so that I can enter it in the register.”

“He is indeed a bishop, my child. He is the Most Reverend Metropolitan of Pentapolis.”

The intern muttered, “For the first time in my life I see a bishop without a panagia or cross, and more significantly, without money.”

Then the nun showed the saint’s credentials to the astonished intern who then admitted him. For two months Saint Nektarius suffered from a disease of the bladder. At ten thirty on the evening of November 8, 1920, he surrendered his holy soul to God. He died in peace at the age of seventy-four.

In the bed next to Saint Nektarius was a man who was paralyzed. As soon as the saint had breathed his last, the nurse and the nun who sat with him began to dress him in clean clothing to prepare him for burial at Aegina. They removed his sweater and placed it on the paralyzed man’s bed. Immediately, the paralytic got up from his bed, glorifying God.

Saint Nektarius was buried at the Holy Trinity Monastery on Aegina. Several years later, his grave was opened to remove his bones (as is the custom in Greece). His body was found whole and incorrupt, as if he had been buried that very day.

Word was sent to the Archbishop of Athens, who came to see the relics for himself. Archbishop Chrysostomos told the nuns to leave them out in the sun for a few days, then to rebury them so that they would decay. A month or two after this, they opened the grave again and found the saint incorrupt. Then the relics were placed in a marble sarcophagus.

Several years later, the holy relics dissolved, leaving only the bones. The saint’s head was placed in a bishop’s mitre, and the top was opened to allow people to kiss his head.

Saint Nektarius was glorified by God, since his whole life was a continuous doxology to the Lord. Both during his life and after his death, Saint Nektarius has performed thousands of miracles, especially for those suffering from cancer. There are more churches dedicated to Saint Nektarius than to any other modern Orthodox saint.

St John Maximovitch: God saves His fallen creature by His own love for him, but man’s love for his Creator is also necessary



St John Maximovitch:

God saves His fallen creature by His own love for him,

but man’s love for his Creator is also necessary

Now the Church consists of both her earthly and heavenly parts, for the Son of God came to earth and became man that He might lead man into heaven and make him once again a citizen of Paradise, returning to him his original state of sinlessness and wholeness and uniting him unto Himself.

This is accomplished by the action of Divine grace grated through the Church, but man’s effort is also required. God saves His fallen creature by His own love for him, but man’s love for his Creator is also necessary; without it he cannot by saved. Striving towards God and cleaving unto the Lord by its humble love, the human soul obtains power to cleanse itself from sin and to strengthen itself for the struggle to complete victory over sin.

+ St. John the Wonderworker of Shanghai and San Francisco, “The Church as the Body of Christ,” Man of God: Saint John of Shanghai & San Francisco


St. John Maximovitch: . . . God saves His fallen creature by His own love for him, but man’s love for his Creator is also necessary . . .


Video: Santes Dilig (St Cenheidlo / St Endelienta) Cymru a Chernyw (+6ed ganrif) ╰⊰¸¸.•¨* Welsh


Santes Dilig (St Cenheidlo / St Endelienta)

Cymru a Chernyw (+6ed ganrif)

Citate Ortodoxe despre dragoste ╰⊰¸¸.•¨* Romanian



Citate Ortodoxe despre dragoste

Unde este iubire, acolo este Dumnezeu. ( Fericitul Augustin)

Nu în unirea trupurilor sta necuratia, ci în cugetele si în intentia oamenilor. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Iubirea e tare pentru ca poate merge pâna la moarte. ( pr. Dumitru Staniloae)

A-i iubi pe vrajmasi înseamna a-L imita pe Dumnezeu. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Dragostea schimba însasi natura lucrurilor. În mâna dragostei, toate devin bune. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

A iubi cineva pe cel drag este un lucru al firii; a iubi cineva si pe vrajmasi este un lucru al harului. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Dragostea este bucuria de a face altora bucurie. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Saracia sau bogatia nu pot învinge dragostea, dar dragostea poate învinge si saracia si bogatia. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Cea dintâi si cea mai mare datorie a noastra este sa pastram între noi legatura dragostei. ( Nicodim Patriarhul României)

Iubirea este principiul vietii si Iisus Hristos, Fiul lui Dumnezeu, ne reveleaza iubirea si viata în iubire, de la obârsia ei divina. (pr. Constantin Galeriu)

Iubirea duce la cunoastere. (…) Dupa cum amintirea focului nu-ti încalzeste trupul, tot astfel credinta fara dragoste nu-ti va încalzi sufletul. ( Sfântul Maxim Marturisitorul)

Revelatia ne învata ca Dumnezeu este dragoste. Existenta îsi are începutul, de asemenea, în dragoste ca dar al lui Dumnezeu. Rascumpararea si nasterea noastra din nou s-a facut tot prin dragoste, o dragoste atât de mare, încât a dus la jertfa Fiului lui Dumnezeu. Semnele Rascumpararii trebuie sa reveleze în cele din urma si in noi <chipul> lui Dumnezeu, aceasta realitate fundamentala, pentru a putea spune : omul este dragoste. ( pr. Constantin Galeriu)

Doua iubiri au zidit doua cetati : iubirea de sine, mergând pâna la dispretul fata de Dumnezeu – cetate terestra, si iubirea de Dumnezeu, mergând pâna la dispretul de sine – cetate celesta. Una este glorificata în sine însusi, cealalta în Domnul Dumnezeu. ( Fericitul Augustin)

Dragostea îl preface pe cel ce iubeste în chipul celui iubit : daca-L iubesti pe Dumnezeu, dumnezeu vei fi; daca-l iubesti pe diavol, diavol vei fi; daca-ti iubesti trupul, trup vei fi. Aceasta este cea dintâi lucrare a iubirii : de a uni pe cel ce iubeste cu cel iubit. ( Fericitul Augustin)

Lumea este o tesatura de sentimente, puse în miscare de diferite vointe. (…) Cum ar fi lumea daca toti ar iubi ? (pr. Al. Constantinescu)

Iubirea de Dumnezeu este extatica, facându-ne sa iesim din noi însine. ( Sfântul Dionisie Areopagitul)

Iubirea lui Dumnezeu este forta motrice, modalitate de manifestare si de recunoastere a Lui, cerc etern, care îsi are originea în bine si se întoarce în bine. ( Sfântul Dionosie Areopagitul)

Unicul adevar este iubirea. (…) Iubirea este aceea care da viata si caldura, care inspira si calauzeste. Iubirea este sigiliul pus creatiei, semnatura Creatorului. Iubirea explica lucrul mâinilor Sale. ( pr. Theoklitos)

Dragostea, radacina si izvorul binelui. ( Sfântul Ioan Gura de Aur)

Dragostea frateasca este hrana duhovniceasca. ( Sfântul Clement Alexandrinul)

Pe calea iubirii, urcam spre Dumnezeu. ( Fericitul Augustin)

Când l-ai vazut pe aproapele tau, pe Dumnezeu L-ai vazut. ( Sfântul Clement Alexandrinul)

Când am ajuns la iubire, am ajuns la Dumnezeu. ( Sfântul Isaac Sirul)

Dragostea duce la fericire. ( Fericitul Augustin)

Dragostea este adevarata slujba pentru Dumnezeu. ( Sfântul Ciprian)

Dragostea este raiul. ( Sfântul Cadoc)

Întrucât este iubire, Dumnezeirea se misca; iar întrucât este iubita, misca spre sine toate lucrurile care sunt capabile de dragoste. ( Sfântul Maxim Marturisitorul)

Dumnezeu nu se uita la fapte, ci la dragostea cu care au fost facute. Nu e nimic mult, când oamenii iubesc putin, asa cum nu este putin, când oamenii iubesc mult. ( Sfântul Vasile cel Mare)

Numai cine îsi iubeste aproapele, Îl iubeste pe Dumnezeu. ( Sfânta Scriptura)

Ο “Όρος” Θεοτόκος – Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ



Ο “Όρος” Θεοτόκος – Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ




Στό Κεφάλαιο αὐτό θά συγκεντρώσουμε τά Ὀρθόδοξα ἐπιχειρήματα γιά τήν ὀνομασία «Θεοτόκος» τῆς Παναγίας μας.

Ἀπό τό Βυζάντιο ἔχουμε τό ἑξῆς περιστατικό: «Περισσότερο ἀπό ὅλες τίς ἅγιες μορφές ἀπεχθανόταν ὁ τύραννος [Κοπρώνυμος] τήν μορφή τῆς Θεομήτορος, τῆς Δέσποινάς μας καί Κοσμοσώστιδος, διότι δι᾽ αὐτῆς οἱ πιστοί ἀνέπεμπαν τίς ἱκεσίες τους καί τελοῦσαν τίς ὁλονύκτιες στάσεις τους. Καί δι᾽ αὐτῆς παρακινοῦσαν μέ δάκρυα σέ πρεσβεία τοῦ Υἱοῦ Της καί Θεοῦ. Ἐπιπλέον δέ βλασφημοῦσε καί τήν ἀρνεῖτο ἐξολοκλήρου, ἐπειδή τάχα δέν μποροῦσε μετά τόν τόκο νά μεσιτεύη, προσπαθοῦσε δέ νά ἀποδείξη τό λόγο, ὁ ἄλογος. Ἔτσι κάποια μέρα, ἐνῶ βρίσκονταν κοντά του πολλοί ἀπό τούς ὁμόφρονές του, γέμισε ἕνα μαντήλι μέ χρυσό καί ἐπιδεικνύοντάς το αἰωρούμενο ρώτησε: “Πόσο, φίλοι μου, ἀξίζει αὐτό;” Ἐκεῖνοι δέ ἀπάντησαν ὅτι ἔχει μέγιστη ἀξία. Τότε ἐκεῖνος ρίχνοντας τόν περιεχόμενο χρυσό καί κινώντας τό μαντήλι κενό στό ἀέρα, ρώτησε πάλι· “Καί τώρα ποιά ἀξία ἔχει;” Ἐπειδή δέ κανείς δέν τόλμησε νά ἀπαντήση, ὤ τῆς βραδύτητος τῆς θείας Δίκης!, ξεστόμισε λόγο παράνομο ὁ ἀκάθαρτος, ὅτι ἔτσι καί ἡ Μαρία, ὅταν εἶχε τό Χριστό στή κοιλιά της εἶχε ἀξία, μετά δέ τήν γέννησι καμμία ἀξία δέν εἶχε, ἀλλά ἦταν σάν μία ἀπό τίς συνηθισμένες γυναῖκες, καί ὅτι ἑπομένως οἱ φρόνιμοι, εἶπε, πρέπει νά σκέπτωνται, ὅπως ἐγώ». Ἀπάντησι, βέβαια, σ᾽ αὐτό εἶναι ἡ πίστι τῆς Ἐκκλησίας μας: Τό μαντήλι καί ὁ χρυσός δέν ἔχουν καμμιά συνάφεια μεταξύ τους, ἐνῶ, στή σάρκωσι τοῦ Χριστοῦ, ἡ Θεοτόκος ἔδωσε σ᾽ Αὐτόν σάρκα καί αἷμα τά ὁποῖα θά φέρη στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων.

• Κι ὅπως ἔλεγε ὁ μακαριστός π. Ἀντ. Ἀλεβιζόπουλος: «Ὅ,τι συμβαίνει στό σῶμα Του, συμβαίνει σέ Αὐτόν τόν Ἴδιο, γιατί εἶναι πραγματικά δικό Του σῶμα (πρβλ. Πρξ 20, 28). Ἔτσι λέμε πώς ἡ παρθένος Μαρία ἔγινε πραγματικά “μήτηρ τοῦ Κυρίου”, δηλαδή ἀληθινή Θεοτόκος (Λκ 1, 43)».


Γράφει καί ὁ π. Ἀθανάσιος Σιμωνοπετρίτης: «Θυμᾶμαι χαρακτηριστικά μία περίπτωσι ἑνός ἑλληνομαθοῦς πάστορος Γερμανοῦ ὁ ὁποῖος εἶχε σπουδάσει στή Θεσσαλονίκη. Ὁ ἄνθρωπος πάρα πολύ σκανδαλιζόταν γιατί τιμοῦμε τήν Παναγία μας. Ἀφοῦ τόν κέρασε ὁ π. Παΐσιος, τόν ρώτησε:

—Τί δουλειά κάνεις;

—Θεολόγος εἶμαι.

Ὁ διορατικός Γέροντας τόν κοίταξε ἐρευνητικά καί τόν ρώτησε:

—Ἁπλῶς “θεολόγος” εἶσαι ἤ μήπως εἶσαι καί κάτι ἄλλο;

—Ὄχι, εἶμαι καί πάστωρ.

—Ἄ, καλά· Πῶς σοῦ φάνηκε τό Ἅγιον Ὄρος; Σοῦ ἄρεσε;

—Ὅλα μοῦ ἄρεσαν, ἀλλά ἐδῶ πολύ τιμᾶτε τήν Παναγία!

—Γιατί σοῦ κακοφαίνεται αὐτό;

—Αἴ, νά, περισσότερο πρέπει νά τιμᾶτε τό Χριστό.

—Μά, τιμώντας τήν Παναγία, τό Χριστό τιμᾶμε!

— Αἴ, ὄχι πάτερ, δέν εἶναι τό ἴδιο πρᾶγμα, ἐπέμενε ἐκεῖνος.

Ὁπότε ὁ Γέρων Παΐσιος χρησιμοποιώντας ἕναν ὡραῖο ποιμαντικό τρόπο, τοῦ λέει:

—Ἐσένα ἡ μάνα σου, σόι γυναῖκα δέν εἶναι!

—Ποῦ τήν ξέρεις τή μάνα μου καί τή βρίζεις;

— Αἴ, ὅπως ἐγώ δέν ξέρω τή μάνα σου καί τή βρίζω καί σοῦ κακοφαίνεται, ἔτσι κι ἐμένα μοῦ κακοφαίνεται γιατί δέν ξέρεις τή Μάνα μου τήν Παναγία καί λές τέτοια πράγματα! Ἄντε, τό λοιπόν, νά σοῦ πῶ τί εἶναι ἡ Παναγία…

Ἄρχισε νά τοῦ λέη γιά τήν Παναγία, ἔτσι μ᾽ ἕνα πολύ ὡραῖο τρόπο, ὁπότε ὁ ἄνθρωπος τά ἔχασε! Μάλιστα, συγκεκριμένα τοῦ εἶπε ἕνα παράδειγμα μ᾽ ἕνα σωλῆνα. Τόν ρώτησε:

— Ἀπό ἕνα σωλῆνα ὅταν περάση τό νερό, ἔχει ὁ σωλήνας αὐτός καμμιά ἀξία;

—Ὄχι, δέν ἔχει καμμιά ἀξία. Ἁπλῶς βοήθησε, πέρασε τό νερό καί ἀπό ᾽κεῖ καί πέρα ὁ ρόλος του τελείωσε· ἀπάντησε ὁ πάστωρ.

Ὁ π. Παΐσιος συνέχισε:

—Ναί, ἡ Παναγία ὅμως δέν εἶναι ἕνας σωλήνας πού ἁπλῶς πέρασε ἀπό μέσα τό Νερό. Εἶναι ἕνας σπόγγος οὐράνιος πού κρατάει συνέχεια τόν Χριστό, γι᾽ αὐτό λέγεται Θεοτόκος, γι᾽ αὐτό κι ἐμεῖς τήν τιμοῦμε!

Μέ αὐτό τό ἁπλό παραδειγματάκι, ὁ ἄνθρωπος δέν ξέρω ἄν πείσθηκε ἀπολύτως, πάντως ξέρω ὅτι εἰρήνευσε καθώς ἔφυγε ἀπό τό Γέροντα».


Ὁ ἐξαίρετος Θεολόγος Ν. Σωτηρόπουλος κρίνει μερικές αἱρετικές θέσεις: «Ἡ μεγαλειώδης γυναῖκα [τοῦ 12ου κεφ. τῆς Ἀποκαλύψεως] δέν εἶναι ἡ ἀθλία ὀργάνωσι τῶν ψευδομαρτύρων τοῦ Ἰεχωβᾶ. Εἶναι ἡ ὑπέρλαμπρη μητέρα τοῦ Ἐμμανουήλ (στίχ. 5. Πρός τή φρασεολογία τοῦ Ἀπκ 12, 1-2, πρβλ. τήν στόν Ἡσ. 7, 14 προφητεία περί Ἐμμανουήλ — σημεῖον, ἐν γαστρί ἔχειν, τίκτειν). Ἔπειτα δέ ἡ θαυμαστή γυναῖκα εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ἡ πνευματική μητέρα ὅλων μας (στίχ. 17· πρβλ. καί 21, 2, 10· Γαλ. 4, 26· Ἑβρ. 12, 22). Ἡ Θεοτόκος εἶναι τύπος τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ρόλος καί οἱ τύχες τῆς Θεοτόκου εἶναι ἀνάλογα πρός τό ρόλο καί τίς τύχες τῆς Ἐκκλησίας. Γεννᾶ ἡ Θεοτόκος τό Χριστό; Ἀλλά καί ἡ Ἐκκλησία ὠδίνει, μέχρις ὅτου γεννηθῆ ὁ Χριστός στόν καθένα ἀπό ἐμᾶς (πρβλ. Γαλ. 4, 19). Στή δέ Παλαιά Διαθήκη ἡ ἔλευσι τῆς μεσσιακῆς ἐποχῆς παρίσταται σάν τοκετός τῆς Συναγωγῆς, ἐμφανιζομένης σάν γυναίκας (Ἡσ. 66, 7-8). Ἔφυγε, ἐπίσης, ἡ Θεοτόκος στήν Αἴγυπτο λόγῳ τοῦ διωγμοῦ τοῦ Ἡρώδη καί ρομφαία διῆλθε τήν ψυχή αὐτῆς λόγῳ τῆς σταυρώσεως τοῦ υἱοῦ της; Ἀλλά καί ἡ Ἐκκλησία ἐξ ἀρχῆς διώκεται καί ὀδυνᾶται καί φεύγει πνευματικῶς, ἀλλά καί κυριολεκτικῶς στήν ἔρημο.

Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλειώδης καί θαυμαστή γυναῖκα, τήν ὁποία εἶδε σέ ὅραμα ὁ Ἰωάννης. Ἄν δέ καί ἀρχικῶς εἶδε αὐτή στόν οὐρανό, τοῦτο συνέβη, διότι πᾶν τό ἐπί τῆς γῆς προϋπῆρχε στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ καί ἦταν προαποφασισμένο στόν οὐρανό, ἰδέα, τήν ὁποία πολλές φορές ἡ Γραφή τονίζει. Ἔτσι π.χ. στό Ἐφ 1, 4 λέγεται, ὅτι ὁ Θεός “ἐξελέξατο ἡμᾶς πρό καταβολῆς κόσμου”, ἐνῶ τότε ἐμεῖς δέν ὑπήρχαμε στήν πραγματικότητα· στό δέ Ἀπκ 13, 8 τό Ἀρνίο παρίσταται “ἐσφαγμένο ἀπό καταβολῆς κόσμου”, ἐνῶ στήν πραγματικότητα ἐσφάγη στίς ἔσχατες ἡμέρες ἐπί Ποντίου Πιλάτου. Τά ἐπί τῆς γῆς ὑπάρχοντα καί συμβαίνοντα οἱονεί ἔχουν καί τά ἀρχέτυπά τους στόν οὐρανό.

Ὅτι δέ πράγματι ἡ ὑπέρλαμπρη γυναῖκα τοῦ ὁράματος τοῦ Ἰωάννου παριστᾶ τή Θεοτόκο, συγχρόνως δέ καί τήν Ἐκκλησία, αὐτό φαίνεται καί ἀπό τή φύσι καί τήν ἀποστολή τοῦ τέκνου, τό Ὁποῖο γέννησε».

• Ἀκόμα: «Στό Ἀπκ 12, 5 διαβάζουμε: “Καί ἔτεκεν υἱόν ἄρρενα, ὅς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τά ἔθνη ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καί ἡρπάσθη τό τέκνον αὐτῆς πρός τόν Θεόν καί πρός τόν θρόνον αὐτοῦ”. Τό τέκνο κατά τούς Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ εἶναι, ὅπως εἴδαμε, ἡ βασιλεία πού δόθηκε στό Χριστό τό 1914. Ἠλίθια ἑρμηνεία γιά πολλούς λόγους. Ἰδού μερικοί. Ἡ διά πλεονασμοῦ ἔμφασι στή φράσι “υἱόν ἄρρενα” συνηγορεῖ ὑπέρ προσώπου, δηλαδή, πραγματικοῦ υἱοῦ, καί ὄχι ὑπέρ ἰδιότητος ἤ καταστάσεως, δηλαδή βασιλείας. Ἡ ἔννοια τῆς βασιλείας περιέχεται στό “ποιμαίνειν” καί στό “ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ”. Τό “μέλλει”, ἐπίσης, δείχνει ὅτι πρόκειται περί γεννήσεως πραγματικοῦ νηπίου, τό ὁποῖο ἔμελλε νά ἀσκήση τήν βασιλική ἐξουσία ὅταν θά ἀνδρωνόταν. Ἄν ὁ γεννηθείς υἱός ἦταν ἡ βασιλεία καί ὄχι ὁ βασιλεύς, τότε ἔπρεπε νά ἀποδώσουμε: “Καί ἐγέννησε βασιλείαν, ἡ ὁποία μέλλει νά βασιλεύσῃ…”. Ἀλλά δέν βασιλεύει ἡ βασιλεία· βασιλεύει ὁ βασιλέας. Καί δέν ἐνεργεῖται μία βασιλεία στό μέλλον, ἀλλά ἀπό τήν στιγμή κατά τήν ὁποία γεννιέται. Ἄν ὁ γεννηθείς υἱός ἦταν ἡ βασιλεία καί ὄχι ὁ βασιλεύς, τότε ἔπρεπε, ἐπίσης νά ἀποδώσουμε: “Καί ἠρπάσθη ἡ βασιλεία πρός τόν Θεόν καί πρός τόν θρόνον αὐτοῦ”. Ἀλλά τέτοια ἀπόδοσι ποιό νόημα θά εἶχε; Ἄν ὁ γεννηθείς υἱός ἦταν ἡ βασιλεία καί ὄχι ὁ βασιλεύς, τότε πάλι πῶς κατόπιν τοῦ πολέμου στόν οὐρανό καί τῆς νίκης τῶν ἀγαθῶν δυνάμεων κατά τῶν κακῶν λέγεται στό στίχ. 10, ὅτι “ἄρτι ἐγένετο ἡ σωτηρία καί ἡ δύναμις καί ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἡμῶν καί ἡ ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ”; Δύο βασιλεῖες ἔγιναν, δηλαδή, μία κατά τήν γέννησι τοῦ τέκνου καί μία κατά τήν νίκη στόν οὐρανό; Ἄν τέλος ὁ υἱός τῆς γυναίκας ἦταν ἡ βασιλεία καί ὄχι ὁ βασιλεύς, τότε “οἱ λοιποί τοῦ σπέρματος αὐτῆς, οἱ τηροῦντες τάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ καί ἔχοντες τήν μαρτυρίαν Ἰησοῦ”, κατά τόν στίχ. 17, τί εἶναι; Ἄλλες βασιλεῖες εἶναι αὐτοί; Πολυάριθμες βασιλεῖες τοῦ Θεοῦ ὑπάρχουν;

Καθένας πού δέν κατέχεται ὑπό “πνεύματος (δαιμονίου) πλάνης” καί δέν εἶναι ψυχικά διεστραμμένος, ἀσφαλῶς δέν χρειάζεται πολύ νοῦ γιά νά καταλάβη ὅτι ὁ υἱός τῆς γυναίκας, πού ἔμελλε νά ποιμάνη ὅλα τά ἔθνη μέ ράβδο σιδηρά, εἶναι ὁ Μεσσίας Χριστός. Ἡ πρότασι, “ὅς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τά ἔθνη ἐν ράβδῳ σιδηρᾷ”, ἔχει ληφθῇ ἀπό τόν 2ο Ψαλμό, ὁ ὁποῖος εἶναι σαφῶς μεσσιακός. Ἀναφέρεται στό Χριστό, καί, μάλιστα, ὡς βασιλέα. Ἐπίσης, δέν ἀπαιτεῖται πολύς νοῦς γιά νά καταλάβη κάποιος, ὅτι ἡ πρότασι, “καί ἡρπάσθη τό τέκνον αὐτῆς πρός τόν Θεόν καί πρός τόν θρόνον αὐτοῦ”, ἀναφέρεται στήν ἀνάληψι τοῦ Χριστοῦ.

Ὥστέ τό ἄρρεν δέν εἶναι ἡ βασιλεία τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβᾶ, ἡ ὁποία δόθηκε στό Χριστό τό 1914, ἀλλά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ βασιλέας Χριστός πού γεννήθηκε ἐπί Ἡρώδου τοῦ μεγάλου».

• Ἐπίσης: «Ὁ Χριστός εἶναι υἱός ἀνθρώπου [μόνο σ᾽ Αὐτόν κυριολεκτεῖται ὁ ὅρος], ἑνός ἀνθρώπου, ἑνός γονέως, τῆς Παρθένου Μαρίας».

• Ἐπιπλέον: «“Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ καί δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διό καί τό γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱός Θεοῦ”(Λκ 1, 35). Πνεῦμα Ἅγιο δηλαδή, θά ἔλθη ἐπάνω σου καί δύναμις τοῦ Ὑψίστου θά σέ ἐπισκιάση. Γι᾽ αὐτό καί τό ἅγιο βρέφος, πού θά γεννηθῆ, θά ὀνομασθῆ υἱός Θεοῦ, θά εἶναι υἱός Θεοῦ. Συμφώνως πρός αὐτά τά λόγια ὁ Θεός μέ τή δύναμι τοῦ Ἁγίου Πνεύματός Του σχημάτισε τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἀπό τά καθαρά αἵματα τῆς Παρθένου. Καί ἔτσι ὁ Χριστός εἶναι ἅγιο τέκνο, ὅπως ἅγιο εἶναι καί τό Πνεῦμα καί ἅγιος εἶναι ὁ Θεός, ἐπίσης εἶναι καί ὡς ἄνθρωπος υἱός Θεοῦ, ὄχι υἱός ἀνδρός.

Κάθε υἱός εἶναι υἱός γυναικός καί ἀνδρός, ὁ Χριστός εἶναι υἱός Παρθένου καί Θεοῦ. Κάθε τέκνο εἶναι ἀκάθαρτο λόγῳ τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας, τό τέκνο Ἰησοῦς εἶναι ἅγιο».


Ἰδού καί μία σύνοψι τῆς σωτηρίας μέ αὐτουργό τόν Ἴδιο τό Θεό πού σαρκώθηκε κι ἔτσι ἡ μητέρα Του εἶναι Θεοτόκος: «Μέσα στόν ἀπερίγραπτης ὡραιότητος κῆπο ζοῦσαν δύο μόνο ἄνθρωποι. Ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα. Εἶχαν ὅλα τά ἀγαθά. Ἕνα ἀπ᾽ αὐτά ἦταν καί τό φῶς. Ὄχι τόσο τό φυσικό, ὅσο τό πνευματικό φῶς, πού πήγαζε ἀπ᾽ τό Δημιουργό τους κι ἔλουζε κυριολεκτικῶς τήν ὕπαρξί τους. Ξαφνικά, ὅμως, αὐτό τό φῶς ἔσβησε. Τί εἶχε συμβῆ; Τό μεγαλύτερο τρομοκρατικό κτύπημα, πού δέχθηκε ποτέ τό ἀνθρώπινο γένος. Δράστης ὁ μεγαλύτερος τρομοκράτης ὅλων τῶν αἰώνων, ὁ Διάβολος. Θύματα, οἱ πρωτόπλαστοι, ἀλλά καί ὅλοι οἱ ἀπόγονοί τους. Μέ τήν παρακοή στή θεία ἐντολή “ἡ ἁμαρτία εἰς τόν κόσμον εἰσῆλθε καί διά τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος”(Ρμ 5, 12). Τό καλώδιο, μέσῳ τοῦ ὁποίου διοχετευόταν ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ στά πλάσματά Του, καταστράφηκε. Οἱ προβολεῖς τοῦ οὐρανοῦ ἔσβησαν. Ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου σκοτίσθηκε. Ἡ ἀνθρωπότητα βυθίσθηκε στό σκοτάδι, πού ὁλοένα καί μεγάλωνε λόγῳ ὑπερφορτώσεως τοῦ “δικτύου” της μέ περισσότερες ἁμαρτίες. Ὁ ἄνθρωπος νοσταλγοῦσε τό φωτισμένο Παράδεισο, τόν ὁποῖο εἶχε χάσει. “Ἔχρῃζε τῆς τοῦ φωτός παρουσίας ὁ καθειργμένος τῷ σκότει”, γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης (“χρειαζόταν τήν παρουσία τοῦ φωτός ὁ φυλακισμένος στό σκοτάδι”). Ἕνα σκοτεινό κελλί φυλακῆς ἦταν γι᾽ αὐτόν ἡ γῆ. Καί ἀνέμενε κάποια ἀμυδρή ἀκτῖνα φωτός νά εἰσέλθη ἀπ᾽ τό παράθυρο. Ἀνέμενε μέ ἀγωνία Ἐκεῖνον, πού θ᾽ ἀποκαθιστοῦσε τή βλάβη καί θά ἐπανέφερε τό φῶς στή σκληρή καί ἄχαρη ζωή του. Κάπου-κάπου ἀκουόταν κάποιο ἔκτακτο δελτίο εἰδήσεων, πού τόν πληροφοροῦσε ὅτι ὁ “Ἠλεκτρολόγος” ἔρχεται. Ἦταν ἡ φωνή τῶν Προφητῶν. Καί ἡ προσδοκία γινόταν πιό ἔντονη. Καί ὁ χρόνος κυλοῦσε. Οἱ αἰῶνες περνοῦσαν.

Καί ἦλθε ἡ πολυπόθητη στιγμή. Βρέθηκε ἡ μοναδική Γεννήτρια. Ἦταν ἡ ταπεινή κόρη τῆς Ναζαρέτ, ἡ Παρθένος Μαρία. Μόνη, ὅμως, δέν μποροῦσε νά λειτουργήση. “Ἄνδρα οὐ γινώσκω” (“δέν συνευρίσκομαι μέ ἄνδρα”), εἶπε στόν Ἀρχάγγελο. Καί αὐτός τῆς εἶπε: “Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ (θά ἔλθη πάνω σου) καί δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι”(Λκ 1, 34-35). Καί τό θαῦμα τῶν θαυμάτων γίνεται. Ἔρχεται στόν κόσμο ἕνας ὄχι ἁπλῶς οὐράνιος Ἠλεκτρολόγος, ἀλλά ἡ ἴδια ἡ πηγή τοῦ φωτός, ὁ Χριστός. Αὐτός πού εἶπε, “Γενηθήτω φῶς· καί ἐγένετο φῶς”! Ἡ Παρθένος γεννᾶ τό νοητό Ἥλιο τῆς δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος, βρέφος στήν ἀγκάλη τῆς Παναγίας Μητέρας του, βλέπει, μέ τό ξημέρωμα, τό φῶς τοῦ φυσικοῦ ἡλίου, τόν ὁποῖο Αὐτός δημιούργησε, νά φωτίζη τήν ταπεινή φάτνη ἀλόγων ζώων, πού ἔχει τήν τιμή νά Τόν φιλοξενῆ! Μέ τή Γέννησι τοῦ Λυτρωτοῦ “ὁ λαός ὁ καθήμενος (ὁ καθηλωμένος) ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα, καί τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καί σκιᾴ θανάτου (στή χώρα μέ τό βαθύ σκοτάδι τοῦ θανάτου) φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς”(Μθ 4, 16). Οἱ περισσότεροι, ὅμως, ἄνθρωποι, συνηθισμένοι στό σκοτάδι, περιφρόνησαν τό φῶς. Δέν ἐκτίμησαν τήν ἀξία του. Τά παραθυρόφυλλα τῆς ψυχῆς τους παραμένουν ἑρμητικῶς κλειστά.

Τό βρέφος μεγάλωσε. Ἔγινε ἄνδρας τέλειος. Καί ἄρχισε νά κηρύττη. Ἐκτυφλωτική ἡ λάμψι Του! Ἀπαστράπτουσα ἡ ἀκτινοβολία τοῦ προσώπου Του! Κάποια ὥρα ἀνέβασε τρεῖς μαθητές Του “εἰς ὄρος ὑψηλόν κατ᾽ ἰδίαν (ἰδιαιτέρως). Καί μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καί ἔλαμψε τό πρόσωπον Αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τά δέ ἱμάτια Αὐτοῦ ἐγένετο λευκά ὡς τό φῶς”(Μθ 17, 1-2)! Τό σκοτάδι ἄρχισε νά ὑποχωρῆ. Ὁλοένα καί περισσότεροι ἄνθρωποι φωτίζονταν ἀπ᾽ τή θεϊκή διδασκαλία Του. Ὥσπου ἔφθασε ἡ στιγμή τῆς ὕψιστης διακηρύξεώς Του: “Ἐγώ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοί οὐ μή περιπατήση ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ᾽ ἕξει τό φῶς τῆς ζωῆς (δέν θά περπατήση στό σκοτάδι, ἀλλά θά ἔχη τό ζωντανό φῶς)”(Ἰω 8, 12). Πόσοι ἔσπευσαν νά Τόν ἀκολουθήσουν; Λίγοι. Πολύ λίγοι. Καί οἱ πολλοί; Αὐτοί ἔμειναν μακρυά ἀπό τό φῶς. Πόσο ἀδίκησαν τούς ἑαυτούς τους! Προτίμησαν ν᾽ αὐτοκτονήσουν πνευματικῶς. Ὁποία παραφροσύνη! “Τό φῶς ἐλήλυθεν εἰς τόν κόσμον, καί ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τό σκότος ἤ τό φῶς”! Γιατί; “Ἦν γάρ πονηρά αὐτῶν τά ἔργα. Πᾶς γάρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τό φῶς καί οὐκ ἔρχεται πρός τό φῶς, ἵνα μή ἐλεγχθῇ τά ἔργα αὐτοῦ (Καθένας δέ πού πράττει φαῦλα πράγματα, μισεῖ τό φῶς καί δέν ἔρχεται πρός αὐτό, γιά νά μή φανερωθοῦν τά ἔργα του)”(Ἰω 3, 19-20).

Βλέποντας “ὁ κοσμοκράτωρ τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου”, ὅτι πλησιάζει τό τέλος τῆς κοσμοκρατορίας του, θέτει σέ ἐφαρμογή τό ἔσχατο σχέδιό του. Καί “ὁ ἀναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον (αὐτός πού ντύνεται ὡς ἔνδυμα τό φῶς)” καρφώνεται γυμνός ἐπάνω στό Σταυρό! Ὁ ἥλιος ἔκρυψε τίς ἀκτῖνες του “μή φέρων θεάσασθαι Θεόν ὑβριζόμενον (μή μπορώντας νά βλέπη τό Θεό νά ἐξευτελίζεται)”. Καί ἀπό “ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπί πᾶσαν τήν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης”(Μθ 27, 45). Ὁ ἄρχων τοῦ σκότους χαίρεται. Τή χαρά του, ὅμως, διαδέχεται… πανωλεθρία. Διότι τό πανάχραντο σῶμα τοῦ φωτοδότου Χριστοῦ “ὡς φωτός λυχνία… ὑπό γῆν ὡς μόδιον κρύπτεται, καί διώκει τόν ἐν Ἅδῃ σκοτασμόν (σάν φωτεινό λυχνάρι… κάτω ἀπό τή γῆ κρύβεται σάν κάτω ἀπό κουβᾶ καί διώχνει τό σκοτάδι τοῦ Ἅδη)”, ἀνασταίνεται δέ ἔνδοξο, ἀφήνοντας στήν ἀνθρωπότητα μιά ἀστείρευτη πηγή θείας ἐνεργείας καί ἀφθόνου φωτισμοῦ, τόν πανάγιο καί ζωοδόχο Τάφο Του, ἀπ᾽ τόν ὁποῖο ἐξέρχεται θαυματουργικῶς τό Ἅγιο καί Ἀνέσπερο φῶς τῆς Ἀναστάσεώς Του. “Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός, οὐρανός τε καί γῆ καί τά καταχθόνια (Τώρα ὅλα ἔχουν γεμίσει ἀπό φῶς καί ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ καί τά καταχθόνια)”!».


Ἰδού, τώρα, ἕνα ὡραῖο ἀπόσπασμα ἀπό τό Ἑορτολόγιον 2006 τῶν ἐκδ. Σταυρός: «“Ὅτε ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεός τόν Υἱόν Αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπό νόμον”(Γαλ 4, 4).

Μεταφράζουμε τό χωρίο: “Ὅταν συμπληρώθηκε ὁ χρόνος, ὁ Θεός ἀπέστειλε τόν Υἱό Του, καί ἦλθε ἀπό γυναῖκα (σαρκώθηκε, ἔγινε ἄνθρωπος), καί ἦλθε κάτω ἀπ᾽ τό νόμο (ὑποτάχθηκε στό νόμο)”.

Συμφώνως πρός τό χωρίο τοῦτο, τό μόνο ὅπου ὁ ἀπ. Παῦλος ἀναφέρεται στή μητέρα τοῦ Χριστοῦ μέ τή φράσι “γενόμενον ἐκ γυναικός”, ὁ Χριστός, τόν Ὁποῖο ὁ Θεός ἀπέστειλε στόν κόσμο καί ἦλθε περνώντας ἀπ᾽ τή γυναῖκα, λαμβάνοντας δηλ. σάρκα καί γινόμενος ἄνθρωπος, εἶναι “ὁ Υἱός” τοῦ Θεοῦ· “ὁ Υἱός”, ἐνάρθρως· ὁ ἕνας καί μοναδικός Υἱός τοῦ Θεοῦ. Ὅπως λέγεται ἀλλοῦ, ὁ Χριστός εἶναι “ὁ μονογενής” Υἱός τοῦ Θεοῦ (Ἰω 1, 14, 18· 3, 16, 18· Α´ Ἰω 4, 9). Ὁ Χριστός εἶναι “ὁ ἴδιος” τοῦ Θεοῦ Υἱός (Ρμ 8, 32)· Υἱός τοῦ Θεοῦ μέ ἰδιάζουσα ἔννοια· ὁ δικός Του Υἱός. Ὁ Χριστός εἶναι “ὁ Υἱός τοῦ Πατρός”(Β´ Ἰω 3)· ἡ σχέσι τοῦ Χριστοῦ πρός τό Θεό εἶναι σχέσι εἰδική, σχέσι Υἱοῦ πρός Πατέρα. Ὁ Χριστός εἶναι “ὁ Υἱός” χωρίς προσδιορισμό, ἀπολύτως (Ἰω 3, 35-36· 8, 36· Μθ 11, 27· 28, 19). Ὅλα αὐτά σημαίνουν ὅτι ὁ Χριστός δέν εἶναι κτιστός υἱός τοῦ Θεοῦ, ὅπως κάθε ἄνθρωπος καί κάθε ἄγγελος, ἀλλά φυσικός Υἱός τοῦ Θεοῦ· δέν εἶναι κτίσμα, ἀλλά γέννημα, τῆς αὐτῆς φύσεως μέ τό γεννήτορα.

Ὅταν ὁ Πέτρος ὁμολόγησε ὅτι ὁ Ἰησοῦς εἶναι “ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος”, ὁ Ἰησοῦς εἶπε στόν Πέτρο: “Μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σάρξ καί αἷμα (=ἄνθρωπος) οὐκ ἀπεκάλυψέ σοι, ἀλλ᾽ ὁ Πατήρ Μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς”(Μθ 16, 16-17). Ἄν ὁ Ἰησοῦς ἦταν κτιστός υἱός, ὅπως ὁ ἄνθρωπος καί ὁ ἄγγελος, δέν θά παρουσίαζε τήν υἱότητά Του ὡς ἀλήθειαν ἐξ ἀποκαλύψεως. Ὅπως οἱ ἄνθρωποι ἔχουν υἱούς, ἔτσι καί ὁ Θεός ἔχει Υἱό, ἀλήθεια καταπληκτική, ὑψίστη, πού δέν γνώριζε ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ “ἀπεκάλυψεν” ὁ Πατήρ. Ὁ Χριστός εἶναι “Υἱός Θεοῦ” στήν κυριολεξία, ὅπως εἶναι καί “υἱός ἀνθρώπου” στήν κυριολεξία. Ὅπως δηλ. τό “υἱός ἀνθρώπου” σημαίνει, ὅτι ὁ Χριστός ἔχει πραγματική ἀνθρωπίνη φύσι, ἔτσι καί τό “Υἱός Θεοῦ” σημαίνει, ὅτι ἔχει πραγματική θεία φύσι, εἶναι ἀληθινός Θεός, ὅπως ὁ Πατήρ του (Α´ Ἰω 5, 20), μία οὐσία ἤ θεότης μαζί μέ τόν Πατέρα (Ἰω 10, 30). Ἀλλά, ἀφοῦ ὁ Χριστός ὡς Υἱός τοῦ Θεοῦ εἶναι Θεός, ὅπως ὁ Πατήρ Του, ἡ Παρθένος Μαρία εἶναι Θεοτόκος».


Ἐπισημαίνει καί ὁ Ἠλίας Μηνιάτης: «Ὁ Ἀπελλῆς, ἐκεῖνος ὁ περίφημος ζωγράφος, πού, ὅσες εἰκόνες ἔκανε, ἄφησε πίσω του τόσα θαύματα· ἀνάμεσα στά ἄλλα, μέ τόση ὀμορφιά καί ἐπιμέλεια ζωγράφισε ἕνα στάχυ καί ἐπάνω σέ αὐτό ἕνα περιστέρι, πού ἡ ἰδία φύσι κοκκίνησε νικημένη ἀπό τήν τέχνη. Ὅμως, περισσότερη κατηγορία παρά τιμή προξένησε τοῦ Ἀπελλῆ τούτη ἡ θαυμαστή ζωγραφιά· ἐπειδή, ὅσοι τήν ἔβλεπαν, ἄν καί θαύμαζαν τήν ὀμορφιά τῶν χρωμάτων, τή συμμετρία τῶν γραμμῶν, πλήν τό εἶδος μόνο κατηγοροῦσαν λέγοντες· δέν εἶναι δυνατόν ἕνα μικρό στάχυ ὀρθό νά βαστάη ἕνα περιστέρι, δίχως νά κλίνη ἀπό τό βάρος· “οὐχ οἷόν τε ἄσταχυν ἀκλινῆ βαστάζειν περιστεράν”. Στάχυ φθαρτό, χορτάρι τῆς γῆς εἶναι ὁ ἄνθρωπος “ἄνθρωπος ὡσεί χόρτος”· περιστερά εἶναι τό πανάγιο Πνεῦμα· “καί εἶδε τό Πνεῦμα ὡσεί περιστεράν καταβαῖνον ἐπ᾽ αὐτόν”· ὅταν ὁ ἄνθρωπος στέκη ὀρθός καί σοβαρός μέ τήν ὑπερηφάνεια, δέν μπορεῖ ποτέ νά στέκη σέ αὐτόν ἡ Χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματος, ἐπειδή “ἀκάθαρτος παρά Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος”. Γι᾽ αὐτό λοιπόν ἡ παναμώμητος Κόρη, ἀκούοντας ἀπό τόν ἄγγελο…: “Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπί σέ”, πρεπόντως, μέ πᾶσα ταπείνωσι, ἀποκρίθηκε· “ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου”· καί μέ ταῦτα τά γλυκά λόγια, σάν μέ χρυσή ἁλυσίδα, ἔσυρε ἀπό τόν οὐρανό στήν γῆ τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ… καί Τόν μετέφερε ἀπό τόν κόλπο τοῦ Πατρός στά παρθενικά της καί ἀμόλυντα σπλάγχνα». Κατέστη δηλ. Θεοτόκος.

• Διαβάζουμε: «—Σεῖς οἱ ἱερεῖς εἶσθε τρελλοί πού διδάσκετε τό λαό, ὅτι ἡ Παναγία εἶναι ἡ Μητέρα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός εἶναι τό πρῶτο ὄν καί δέν εἶναι δυνατόν νά ἔχη μητέρα, ἔλεγε ἕνας μηχανικός σ᾽ ἕναν ἱερέα.

—Ἔχεις δίκιο, ἀπάντησε ὁ ἱερέας. Ὁ Θεός, ὡς Θεός, δέν μπορεῖ νά ἔχη μητέρα. Ἀλλά ὁ Θεός, ὡς ἄνθρωπος, μπορεῖ, μάλιστα πρέπει νά ἔχη μητέρα.

—Τώρα ἀρχίζω νά καταλαβαίνω.

—Μποροῦμε νά ποῦμε γιά μιά γυναῖκα πώς εἶναι μητέρα τοῦ Πάπα, τοῦ Βασιλιᾶ, τοῦ Ἐπισκόπου ἤ τοῦ Ἱερέως;


—Καί ὅμως, γνωρίζουμε ὅτι ἡ μητέρα αὐτή δέν ἔδωσε τήν ἐξουσία τοῦ Πάπα, τοῦ Βασιλιᾶ, τοῦ Ἐπισκόπου ἤ τοῦ Ἱερέως. Ἡ Παναγία δέν ἔδωσε τήν ἀνθρώπινη φύσι σ᾽ ἕνα ἄνθρωπο πού ἔγινε Θεός, ἀλλά ἔδωσε τήν ἀνθρώπινη φύσι σ᾽ ἕναν ἄνθρωπο πού ἦταν πάντα Θεός, πολύ πρίν τήν Ἐνσάρκωσι.

Βεβαίως, ἡ πρότασι εἶναι τολμηρή, ἀλλά σωστή. Ἡ ἐν Ἐφέσῳ Σύνοδος τό 431 τή θέσπισε».


Ὁ μακαριστός π. Ἐπιφάνιος διευκρινίζει: «—Πῶς ἡ Θεοτόκος εἰσῆλθε στά Ἅγια τῶν Ἁγίων;

—Καί ὁ Σαμουήλ ὁ προφήτης, λέει ἡ Ἁγία Γραφή, ἐκάθευδε ὅπου ἡ κιβωτός τοῦ Θεοῦ. Εἴτε ἦταν τότε ἡ κιβωτός στά Ἅγια τῶν Ἁγίων εἴτε ἦταν ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, τό γεγονός εἶναι μεμαρτυρημένο ἀπό τήν Ἁγία Γραφή: ὅτι ὁ “Σαμουήλ ἐκάθευδε… οὗ ἦν ἡ κιβωτός τοῦ Θεοῦ”(Α´ Βασ 3, 3). Κοιμόταν ὅπου ἦταν ἡ κιβωτός τοῦ Θεοῦ. Στόν ἴδιο τόπο, στόν ἴδιο χῶρο ὅπου ἦταν ἡ κιβωτός τοῦ Θεοῦ, κοιμόταν καί ὁ προφήτης Σαμουήλ.

Ἄν, λοιπόν, ἕνας προφήτης ἦταν ἄξιος αὐτῆς τῆς τιμῆς, γιατί ὁ Θεός νά μήν οἰκονομήση μέ τρόπους, τούς ὁποίους μόνο Αὐτός ξέρει, ὥστε ἐκείνη πού ἔμελλε νά Τοῦ δανείση σάρκα καί αἷμα νά μένη κι αὐτή κοντά στήν κιβωτό; Ἄν ἔγινε αὐτό γιά τό Σαμουήλ, πολύ περισσότερο ἔγινε γιά τή Θεοτόκο».


Καί θά τελειώσουμε τό Κεφάλαιο μέ μερικά χωρία πού ὀνομάζουν τό Χριστό, Θεό ἤ Κύριο, ἀποδεικτικά, ταυτοχρόνως, τοῦ ὅτι ἡ Παναγία φέρει δικαίως καί ὀρθῶς τήν προσωνυμία Θεοτόκος:

• «Τοῦ δέ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν. Μνηστευθείσης γάρ τῆς μητρός αὐτοῦ Μαρίας τῷ ᾿Ιωσήφ, πρίν ἤ συνελθεῖν αὐτούς εὑρέθη ἐν γαστρί ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ῾Αγίου [προσώπου τῆς θεότητος]»(Μθ 1, 18).

• «Καί πόθεν μοι τοῦτο ἵνα ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός με;»(Λκ 1, 43).

• «Εὐλογητός Κύριος, ὁ Θεός τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο (: ἐπισκέφθηκε, ἦλθε [αὐτοπροσώπως]) καί ἐποίησε λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ. Καί σύ, παιδίον [Ἰωάννη Βαπτιστά], προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ· προπορεύσῃ γάρ πρό προσώπου Κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδούς αὐτοῦ»(Λκ 1, 68, 76)· πρβλ. τό λόγο τοῦ Θεοῦ: «Ἰδού ἐγώ ἐξαποστέλλω τόν ἄγγελόν Μου [τόν Πρόδρομο], καί ἐπιβλέψεται ὁδόν πρό προσώπου Μου, καί ἐξαίφνης ἥξει (: θά ἔλθη) εἰς τόν ναόν ἑαυτοῦ Κύριος [μιλάει ἄλλο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος], ὅν ὑμεῖς ζητεῖτε»(Μλχ 3, 1).

• «Ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ ὅς ἐστιν Χριστός Κύριος ἐν πόλει Δαυΐδ»(Λκ 2, 11).

• «Εὐαγγελιζόμενος εἰρήνην διά Ἰησοῦ Χριστοῦ· οὗτός ἐστι πάντων Κύριος»(Πρξ 10, 36).

• «Προσέχετε οὖν ἑαυτοῖς καί παντί τῷ ποιμνίῳ ἐν ᾧ ὑμᾶς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τήν ἐκκλησίαν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ, ἥν περιεποιήσατο (: ἔσωσε [καί ἔκανε κτῆμα Του]) διά τοῦ ἰδίου αἵματος [ὁ Θεός ἔχει αἷμα μόνο στό Πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ]»(Πρξ 20, 28).

• «Ὧν οἱ πατέρες, καί ἐξ ὧν ὁ Χριστός τό κατά σάρκα, ὁ ὤν ἐπί πάντων Θεός εὐλογητός εἰς τούς αἰῶνας»(Ρμ 9, 5).

• «Καί ὁμολογουμένως μέγα ἐστίν τό τῆς εὐσεβείας μυστήριον· Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν δόξῃ»(Α´ Τιμ 3, 16).

• «Ἐν τούτῳ γινώσκετε τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ· πᾶν πνεῦμα ὅ ὁμολογεῖ ᾿Ιησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι· καί πᾶν πνεῦμα ὅ μή ὁμολογεῖ τόν ᾿Ιησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι· καί τοῦτό ἐστι τό τοῦ ἀντιχρίστου ὅ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καί νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστίν ἤδη»(Α´ Ἰω 4, 2-3).


Πολλοί ἄνθρωποι τῆς Π. Διαθήκης ἔχουν σάν δεύτερο συνθετικό τοῦ ὀνόματός τους τό –ήλ (=Θεός). Στήν περίπτωσι τοῦ Χριστοῦ ἡ προσωνυμία Ἐμμανου-ήλ (=ὁ Θεός μαζύ μας) δέν ἀνήκει στήν κατηγορία αὐτή δεδομένου ὅτι γι᾽ Αὐτόν τονίζεται ὅτι εἶναι Θεός προτοῦ σαρκωθῆ:

«Ὁ Θεός ἀπό Θαιμάν ἥξει (: θά ἔλθη), καί ὁ Ἅγιος ἐξ ὄρους κατασκίου δασέος (: ἀπό σκιερό καί πυκνό βουνό —προεικόνισι τῆς Θεοτόκου)»(Ἀββ 3, 3).

«Ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱός καί ἐδόθη ἡμῖν, οὗ ἡ ἀρχή ἐγενήθη ἐπί τοῦ ὤμου αὐτοῦ (: ἡ ἐξουσία Του εἶναι στόν ὦμο Του —δέν τοῦ δόθηκε ἐκ τῶν ὑστέρων), καί καλεῖται τό ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος (: ἀγγελιαφόρος μεγάλης ἀποφάσεως —τῆς σωτηρίας), θαυμαστός σύμβουλος, Θεός ἰσχυρός, ἐξουσιαστής, ἄρχων εἰρήνης, πατήρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος»(Ἡσ 9, 6).

«Διά τοῦτο δώσει Κύριος αὐτός ὑμῖν σημεῖον (: θαῦμα)· ἰδού ἡ παρθένος ἐν γαστρί ἕξει (: θά κυοφορήση), καί τέξεται υἱόν, καί καλέσεις τό ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ [«ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός»(Μθ 1, 23)]»(Ἡσ 7, 14).

«Καί ἐπέστρεψέ με (: μέ ἔστρεψε) κατά τήν ὁδόν τῆς πύλης τῶν ἁγίων τῆς ἐξωτέρας τῆς βλεπούσης κατά ἀνατολάς, καί αὕτη ἦν κεκλεισμένη. καί εἶπε Κύριος πρός με· ἡ πύλη αὕτη κεκλεισμένη ἔσται, οὐκ ἀνοιχθήσεται, καί οὐδείς μή διέλθῃ δι᾿ αὐτῆς, ὅτι Κύριος ὁ Θεός [ἄλλο πρόσωπο τῆς Τριάδος] Ἰσραήλ εἰσελεύσεται δι᾿ αὐτῆς, καί ἔσται κεκλεισμένη —τονίζεται ἡ ἀειπαρθενία τῆς Θεοτόκου»(Ἰεζ 44, 1-2).


Αρχιμ. Ιωάννου Κωστώφ

Η Θεοτόκος

εκδ. Άγ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός

Αθήνα 2012


Mtakatifu Moses wa Ethiopia (+405) – 28 Agosti ╰⊰¸¸.•¨* Swahili




Mtakatifu Moses wa Ethiopia (+405)

Mtakatifu Moses wa Ethiopia (+405)

28 Agosti

Musa Mwafrika, maarufu pia kama Musa Mwizi (330–405), alikuwa mmonaki padri nchini Misri na mmojawapo kati ya mababu wa jangwani.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Julai na tarehe 28 Agosti.

Mzaliwa wa Ethiopia, Musa alikuwa mtumishi wa afisa wa serikali nchini Misri mpaka alipofukuzwa kwa thuhuma za kuiba na kuua.

Akiwa jitu, akawa bosi wa kundi la majambazi lililotisha watu wa bonde la Nile kwa ukatili.

Alipojaribu kukwepa waliokuwa wanamwinda, alifichama kwa wamonaki wa jangwani huko Wadi El Natrun (Sketes), karibu na Alexandria. Juhudi za kiroho, utulivu na furaha walivyokuwa navyo vilimuathiri kwa dhati. Muda mfupi baadaye aliacha mtindo wake wa kuishi, akabatizwa na kujiunga na monasteri ile.

Kwanza alipata shida sana kuzoea nidhamu ya jumuia ile. Alipovamiwa na wezi chumbani mwake, aliwazidi nguvu akawaburuza hadi katika kikanisa walimokuwemo wenzake wakisali ili aambiwe awafanyie nini wageni hao.

Musa alikuwa na ari katika yote aliyoyafanya, lakini alikata tamaa alipojitambua si mkamilifu kutosha. Hapo abati Isidori alimchukua alfajiri hadi juu ya paa ili kutazama miali ya kwanza ya jua. Halafu akamuambia, “Taratibu tu miali ya jua inaondoa usiku na kuleta mchana mpya, na vilevile taratibu tu mtu anakuwa mwanasala kamili.”

Baadaye Musa akawa mwenyewe kiongozi wa jumuia ya wakaapweke katika sehemu nyingine ya jangwa akapewa upadrisho.

Alipokuwa na umri wa miaka 75 hivi, ilisikika kwamba kundi la Waberber limepanga kushambulia monasteri yao. Wenzake walitaka kujihami, lakini Musa aliwazuia akawaambia ni afadhali wakimbie kuliko kushika silaha. Mwenyewe na wengine 7 walibaki hadi walipouawa tarehe 1 Julai.

Kwa sababu hiyo Musa Mwafrika anaheshimiwa leo kama mtetezi wa msimamo wa kukataa silaha katika kudai haki.



Saint Moses the Ethiopian, Monk & Priest-Martyr in Egypt (+405) – August 28



St Moses of Ethiopia (+405)

Saint Moses the Ethiopian,

Monk & Priest-Martyr in Egypt (+405)

August 28

Saint Moses the Ethiopian (330–405), (also known as Abba Moses the Robber, the Black, the Abyssinian, the Ethiopian and the Strong) was an ascetic monk and priest in Egypt in the fourth century AD, and a notable Desert Father.

Moses was a servant of a government official in Egypt who dismissed him for theft and suspected murder. A large, imposing figure, he became the leader of a gang of bandits who roamed the Nile Valley spreading terror and violence.

On one occasion, a barking dog prevented Moses from carrying out a robbery, so he swore vengeance on the owner. Weapons in his mouth, Moses swam the river toward the owner’s hut. The owner, again alerted, hid, and the frustrated Moses took some of his sheep to slaughter. Attempting to go In front of local authorities, he took shelter with some monks in a colony in the desert of Wadi El Natrun, then called Sketes, near Alexandria. The dedication of their lives, as well as their peace and contentment, influenced Moses deeply. He soon gave up his old way of life, became a Christian, was baptized and joined the monastic community at Scetes.

Moses had a rather difficult time adjusting to regular monastic discipline. His flair for adventure remained with him. Attacked by a group of robbers in his desert cell, Moses fought back, overpowered the intruders, and dragged them to the chapel where the other monks were at prayer. He told the brothers that he did not think it Christian to hurt the robbers and asked what he should do with them. Moses was zealous in all he did, but became discouraged when he concluded he was not perfect enough. Early one morning, Saint Isidore, abbot of the monastery, took Moses to the roof and together they watched the first rays of dawn come over the horizon. Isidore told Moses, “Only slowly do the rays of the sun drive away the night and usher in a new day, and thus, only slowly does one become a perfect contemplative.”

Moses proved to be effective as a prophetic spiritual leader. The abbot ordered the brothers to fast during a particular week. Some brothers came to Moses, and he prepared a meal for them. Neighboring monks reported to the abbot that Moses was breaking the fast. When they came to confront Moses, they changed their minds, saying “You did not keep a human commandment, but it was so that you might keep the divine commandment of hospitality.” Some see in this account one of the earliest allusions to the Paschal fast, which developed at this time.

When a brother committed a fault and Moses was invited to a meeting to discuss an appropriate penance, Moses refused to attend. When he was again called to the meeting, Moses took a leaking jug filled with water and carried it on his shoulder. Another version of the story has him carrying a basket filled with sand. When he arrived at the meeting place, the others asked why he was carrying the jug. He replied, “My sins run out behind me and I do not see them, but today I am coming to judge the errors of another.” On hearing this, the assembled brothers forgave the erring monk.

Moses became the spiritual leader of a colony of hermits in the Western Desert. Later, he was ordained a priest

At about age 75, about the year 405 AD, a group of Berbers planned to attack the monastery. The brothers wanted to defend themselves, but Moses forbade it. He told them to retreat, rather than take up weapons. He and seven others remained behind and were martyred by the bandits.

His feast day is on August 28.